close
تبلیغات در اینترنت
کودکان و نماز

دوره های درک مفاهیم مذهبی در کودکان

با شناخت صحیح از مراحل و دوره های کودکی، می توانیم آموزش‌های مذهبی اعم از نماز و روزه را در کودکان به نحو صحیح پرورش دهیم.

 

دوره كودكی اول ( تولد تا 4 سالگی )

مرحله ای است كه كودک در آن موجودی كاملاً وابسته است و بيش ترين زمان عمرش را در آغوش مادر يا در كنار او می گذراند . توان تقليد از ماه چهارم ولادت به صورت بسيار ضعيف در كودک ظاهر می شود ، ولی در پايان اين مرحله شديداً قوت مي گيرد . كودک دوست دارد از والدين و مخصوصاً از مادر و بعدها از پدر خود تقليد كند . به اعمال عبادی مادر ، به خم و راست شدن او ، در حين نماز ، حساس است . دوست دارد چون او عمل كند ، همانند او لب بجنباند و ذكر گويد و اين خود يک فرصت مقدماتی برای دعوت به تقليد نماز است.(قائمی ، 1375 )

دوره كودكی دوم ( 4 -7 سالگي )

اين دوره شامل خردسالان ، يعنی كودكان پيش دبستانی و حتی كودكان در دو سال نخست دبستان  می شود . در اين دوره تفكر دينی كودكان دو ويژگی عمده دارد :

1-    خود محور بودن      2- تك كانونی بودن

خود محوری بدين معناست كه داوری های كودک صرفاً از نظر گاه خود او صورت می گيرد . او نمی تواند خود را به جای ديگران بگذارد و از چشم آنان به قضيه بنگرد. تك كانونی بودن يعنی يک جنبه از يک حادثه را جدا می كنند ، و نه جنبه مهمی از آن را . به خدا در قالبهای بسيار انسان گونه نگريسته ، آشفتگی زيادی در ذهن كودک درباره خدا وجود دارد.مثل اين كه او تصور می كندخدا در بهشتی زندگی می كندكه در آسمان ها قرار دارد ، او نيز گرسنه می شود و غذا میخورد و خداوند مردم را به دو دسته خوب ها و بدها تقسيم می كند . ( باهنر ، 1371 ) هنوز هم كودكانی با اين تصور بزرگ می شوند كه انگار « خداوند موجودی است با قدو قامت رشيد و چهره ای مهيب كه در آسمانها بر تختی نشسته ، به هر كاری كه بخواهد دست می زند و عده ای را بدبخت و برخی را خوشبخت می كند» ( زرهانی ،1380 ) كودكان در اين سنين بسياری از واژه های مذهبی را به كار می برند ، اما معنی آن را در نمی يابند. ( باهنر ، 1371 )

 

ادامه مطلب ...
نظرات () تاریخ : سه شنبه 15 فروردين 1396 زمان : 9:55 بازدید : 32 نویسنده :


راه های آشنایی کودکان با نماز

استاد مرتضي مطهري در مورد راههاي آشنايي کودکان با نماز چنين مي نويسد: «بچه ها را بايد از کودکي به نماز تمرين داد، دستور به ما رسيده است که به بچه از هفت سالگي نماز تمريني ياد دهيد. البته، بچه هفت ساله نمي تواند نماز صحيح بخواند ولي صورت نماز مي تواند بخواند، از هفت سالگي مي تواند به نماز عادت بکند، چه پسر چه دختر. يعني همان ابتدا که بچه به دبستان مي رود، بايد نماز را در دبستان به او ياد دهند ولي اين را توجه داشته باشيد که ياد دادن و وادار کردن با زور نتيجه اي ندارد، کوشش کنيد که بچه تان از اول به نماز خواندن رغبت داشته باشد و به اين کار تشويق بشود. به هر شکلي که مي توانيد موجبات تشويق بچه تان را فراهم کنيد که با شوق و ذوق نماز بخواند، زياد به او بارک الله بگوييد، جايزه بدهيد، اظهار محبت کنيد که بفهمد وقتي نماز مي خواند بر محبت شما به او افزوده مي شود.»1

در متن فوق نکات ارزشمندي درر رابطه با چگونگي آموزش نماز به کودکان وجود دارد که در اينجا بدان اشاره مي شود:

-----------------------------------

1- طهارت روح «عبادت و نماز» سازمان عقيدتي و سياسي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، ستاد اقامه نماز، تهران: معاونت آموزش سازمان عقيدتي سياسي وزارت دفاع پشتيباني نيروهاي مسلح، 1376.

ادامه مطلب ...
نظرات () تاریخ : دوشنبه 14 فروردين 1396 زمان : 10:12 بازدید : 14 نویسنده :


نقش رسانه در جذب کودکان به نماز

پرداختن به مسائل اعتقادي به ويژه هنگامي که يک سوي قضيه، کودکان باشد نيازمند جزم انديشي و دقت نظر بيشتري است. کودکان با روح لطيف و پاک خود اين آمادگي را دارند که هر پيامي را از سوي فرستنده اش دريافت و آن را در وجود خود نهادينه سازند در چنين حالتي اگر پيام ها مسموم و گمراه کننده باشد اين احتمال وجود دارد که کودکان راه را از بيراه تشخيص ندهند و دچار لغزش شوند. در شرائط کنوني که دين ستيزان، با بهره گيري از انواع رسانه ها، سعي در گمراه کردن افکار جامعه اسلامي دارند، لازم است که دست اندرکاران رسانه هاي جمعي به ويژه تلويزيون، حساسيت بيشتري به خرج داده و با توليد برنامه هاي مفيد، کودکان را به بهترين شکل ممکن با ارزشها و اعتقادات ديني آشنا ساخته و شرائطي فراهم نمايند که آنها با ميل و رغبت به سمت انجام فرائض ديني گرايش پيدا کنند نه اينکه اجباري براي اين کار داشته باشند.

ادامه مطلب ...
نظرات () تاریخ : چهارشنبه 20 بهمن 1395 زمان : 0:27 بازدید : 18 نویسنده :


حرف درگوشی با والدین و مربیان

 یکسری نکات کلیدی هستند که اغلب والدین و مربیان از آن ها غافلند، نکاتی که توجه به آن ها، امر آموزش را تسهیل کرده و نتیجه دلخواه را زودتر و بهتر به دست میدهد.

1- كودكان و نوجوانان در صورتي پدر و مادر خود را به عنوان اسوه اخلاقي ، تربيتي و اجتماعي مي پذيرند كه از جام محبت آنان سيراب شوند . به پدران و مادران پيش نهاد مي شود هرچه بيش تر باورها و ارزشهاي ديني را در خود تقويت كنند تا از اين طريق ، الگوهايي مناسب و تاثير گذار براي تغيير رفتار فرزندان خود باشند . از ويژگي هاي مهم اوليا براي اسوه بودن مي توان تقوا ، تواضع ، گذشت ، پرهيز از خشم ، پرهيز از خودستايي ، وفاي به عهد ، پرهيز از گفتار بدون عمل ، عدالت ، و احترام به قوانين و مقررات را نام برد . علاوه بر الگو بودن اوليا و معلمان ، همسويي و همنوايي ارزش هاي خانواده و مدرسه و ديگر نهادهاي اجتماعي ، فرهنگي ، سياسي و اقتصادي جامعه نيز ضروري است .

2- سخن گفتن به زبان مردم و با اعتماد و سادگي و ظرافت بيان كردن ، همواره رمز موفقيت رهبران الهي در جذب مردم به سوي خداوند بوده است .

كودكان و نوجوانان ، زبان خود را مي طلبند و بايد آموزش نماز و تربيت ديني را به تناسب زمان و به طور دقيق و جامع و مانع براي آنان تبيين و تعريف كرد . نوجوان در طي مراحل رشد خويش خصوصاً در دوران بلوغ ، توجيهش به مسائل ماوراي طبيعي جلب مي شود و توجه او به سمت زيبايي هاي معنوي برانگيخته مي شود . گرايش هاي اخلاقي در كنار گرايش هاي ديگر از جمله منفي بافي ، منفي گرايي ، تخريب گرايي و چرخش به سمت ضد ارزش ها ، وجود او را احاطه مي كنند و اگر نوجوان و جوان از لحاظ تربيتي ، به سرانجامي نيك هدايت نشوند ، جنبة منفي تقويت شده ، منجر به تضعيف جنبه ديگر مي شود . قبل از آن كه كودكان و نوجوانان به سمت ضد ارزش ها سوق داده شوند ، بايد ارزش ها و باورهاي ديني را با رويدادها و خاطرات شيرين همراه ساخت و از ابزارهاي هنري و تكنيك ها استفاده نمود . هم چنين براي آموزش برخي مفاهيم ، ديني، بايد از مصاديق عيني كه در جامعه يافت مي شود ، استفاده كرد .

ادامه مطلب ...
نظرات () تاریخ : شنبه 11 دي 1395 زمان : 11:50 بازدید : 7 نویسنده :


اصل آسان گیری در آموزش نماز

بهترين شيوه برای تربيت ، ملايمت و مداراست ، زيرا راه و رسم هاي خشن در تربيت ، قلب را از بصيرت دور مي كند و عواطف انساني را از بين مي برد . امام علي – عليه السلام – فرموده است : « دل ها را ميلی است و روي آوردنی و پشت كردنی ، پس دلها را آن گاه به كار گيريد كه خواهان است و روي در كار ، زيرا دل اگر به ناخواه به كاري وادار شود ، كور گردد . » 1        

نكته مهم اين است كه در سالهای اول و مخصوصاً در دوران خردسالي ، در نماز به گونه اي عمل كنيم كه كودك احساس جبر و خستگي نداشته باشد . نماز را براي او امري سنگين و كسل كننده نسازيم . مستحب است به خاطر چند كودكي كه با شما به نماز ايستاده اند ، آن را سريع بخوانيد . هوشيار باشيد كه او طفل است و حال و روحيه شما را ندارد ، به ويژه كه از بسياري از حالات و رفتار شما سر در نمي آورد و معني عبارات شما را نمي فهمد . در دوران خردسالی او بايد نماز را نوعي بازي و تفريح ، و نوعي همگامي با پدر و مادر ، حتي در حد راضي كردن والدين و جلب نظر آنان به حساب آورد ، و نه براي يافتن يك حالت شور و وجد عارفانه ! والدين و مربياني كه اصرار دارند،حتي از روي جبر و اكراه،بدون توجه به حال و روحية كودک ، او را نماز خوان بار آورند ، ناخودآگاه لامذهب هاي آينده و افرادي عقده اي را مي پرورانند .2

هركارتربيتی بايدبراعتدال بناگردد وبه افراط وتفريط كشيده نشود. خداي متعال امت اسلامي را امتي متعادل و ميانه معرفی مي كند.امت ميانه يعنی امتي كه همة برنامه هايش درحد اعتدال باشد.3

 

-------------------------------

1- بهزادي چينجاني ، زهرا ( ويژه نامه تابستان 1380 ) : تعليم و تربيت فرزندان و خانواده ، ماهنامه تربيت ، سال شانزدهم .

2- قائمي ، علي ( 1375 ) : اقامه نماز در دوران كودكي و نوجواني ، تهران ، ستاد اقامه نماز .

3- تعليم و تربيت فرزندان و خانواده ، ماهنامه تربيت ، سال شانزدهم .

نظرات () تاریخ : چهارشنبه 19 آبان 1395 زمان : 10:37 بازدید : 6 نویسنده :


راه های ترغیب کودکان به نماز

در واداشتن كودک به نماز ، اصل مهم اين است كه شرايط را به گونه ای فراهم آوريم كه كودک آن را بخواهد و بدان راغب باشد و جداً دوست بدارد به همراه والدين برنامه نماز را انجام دهد . برای وصول به اين هدف مي توان از همان كودكي شرايط را بدين گونه فراهم كرد :

جاذب كردن صحنه نماز :

·        براي او جا نماز قشنگي تهيه كنيد .

·        مهر و تسبيحي زيبا و پر زرق و برق براي او فراهم سازيد.

·        در صورت امكان لباس زيبا براي پسران و چادر نمازي قشنگ براي دختران تهيه كنيد .

·        عبارات نماز با جلوه اي زيبا ، با صدايي خوش و نواهايي دلپذير و با قرائتي جذاب باشد .

·        استفاده از ادبيات به صورت شعرهاي قشنگ و سرودهاي زيبا درباره نماز .

·        ذكر نعمت ها و عنايات خداوند و لطف و محبت او نسبت به انسانها .

·        خوشرويي و داشتن برخوردي خوش در حين دعوت به نماز .

·        با حال خواندن نماز (هرگز در حالت كسالت به نماز مشغول نشويد ) .

·        دقايقي قبل از اذان ، والدين و مربيان ، خود را براي نماز آماده كنند .

-----------------------------------

قائمي ، علي ( 1375 ) : اقامه نماز در دوران كودكي و نوجواني ، تهران ، ستاد اقامه نماز .

نظرات () تاریخ : شنبه 08 آبان 1395 زمان : 10:28 بازدید : 23 نویسنده :


شرط آمادگی کودک برای آموزش نماز

 آمادگی های لازم جهت آموزش نماز به کودک


الف ) آمادگی جسمانی :

- برای نماز خواندن، توان ايستادن و حفظ تعادل در كودک ضروری است يا لازم است بيمار، خواب آلود و خسته نباشد تا بتواند بايستد .


ب) آمادگی بيانی و لفظي :

- كودک برای خواندن نماز بايد قادر به تكلم باشد .


ج) آمادگی عاطفي :

- كودک بايد در شرايط عادي باشد . براي مثال در حال خشم يا بغض از ديگران ، هم چنين در حال ترس، اضطراب، كينه و تهديد نباشد . ( مانند ترس از كتك خوردن يا ترس از حيوان و ...)

- علاقه به خدا در دل او باشد: به طور معمول اين امر از سه سالگي آغاز مي شود .

- دعوت كننده به نماز مورد علاقه و احترام او باشد و كودك او را دوست بدارد .

د)آمادگی رواني :

- بايدعزم واراده كودك براي انجام وظيفة عبادي موردتوجه قرار گيرد .

- اوبخواهدکه به نماز بپردازد، البته اين آمادگي درسايه تشويق هاونوازش هاپديدمي آيد.

- در دوره نوجواني بتواند از مفاهيم و عبارات نماز سر در آورد و از نتايج عبادت كه قرب به خداوند است ، آگاه باشد. ( تبيين ها و تشريح ها توسط والدين و مربيان در اين زمينه كارساز است ) .


ه) آمادگي محيطي : منظور همه اماكن و شرايطي است كه كودك را در ميان گرفته اند . در اين زمينه نكات زير بايد مورد عنايت قرار گيرند:

- جو خانه و مدرسه ، جو عبادت و نماز باشد .

- در وقت نماز همگان آماده انجام دادن آن شوند . چنان نباشد كه پدري فرزندش را به نماز دعوت كند و خود سرگرم روزنامه خواندن باشد .

- در وقت نماز برنامه جاذب ديگري سر راه نباشد ، مثل برنامة تلويزيون ، داستان گويي ها ، غذا خوردن ها ، بازي هاي مورد علاقة كودک و ...

 

--------------------------------------

قائمي ، علي ( 1375 ) : اقامه نماز در دوران كودكي و نوجواني ، تهران ، ستاد اقامه نماز .

نظرات () تاریخ : چهارشنبه 05 آبان 1395 زمان : 10:16 بازدید : 3 نویسنده :


جستجو

آخرین ها برترین ها پیشنهادی

نظرسنجی


نظر شما درباره مطالب پایگاه چیست؟